Statuty Generalne

 

STATUTY GENERALNE

ZGROMADZENIE W KOŚCIELE
(Konstytucja 2)

01.    Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (C.Ss.R.) łączy kapłanów, diakonów i braci, którzy w bratniej jedności, tak w domu, jak i poza nim, współdziałają w pełnieniu tej samej misji.

Redemptoryści, chociaż idą za wzorem Chrystusa prowadzącego życie ukryte, dążą do tego, by stać się zaczynem Ewangelii dla świata:

- czy to oddając się przepowiadaniu zbawienia i sprawowaniu liturgii;

- czy to podejmując inne, ściśle apostolskie dzieła;

- czy też wykonując prace techniczne i zawodowe.

02.    Zgromadzenie może przyjmować oblatów zarówno duchownych, jak i świeckich. Niech ich traktuje i formuje jako stałych lub okresowych współpracowników naszego apostolatu.

(Wice)prowincje określają dokładniej konkretne formy przynależności oblatów do naszego Zgromadzenia (por. 085).

03.    Zgromadzenie rządzi się zarówno powszechnym prawem Kościoła, jak i prawem partykularnym, które zawiera się w Konstytucjach, zatwierdzonych przez Stolicę Apostolską, jak również w Statutach generalnych i normach Dyrektoriów, wypracowanych przez Kapitułę generalną oraz w Statutach (wice) prowincjalnych, uchwalonych przez Kapituły (wice)prowincjalne.

Dyrektorium Kapituł ma moc prawną. Natomiast Dyrektorium Przełożonych posiada moc prawną jedynie w wykazie kompetencji oraz tam, gdzie się odwołuje do prawa powszechnego lub partykularnego. W tym przypadku moc wiążąca wynika z prawa, do którego się odwołuje.

04.    Zgromadzeniu przysługuje przywilej egzempcji; poszczególne jednak wspólnoty faktycznie i prawnie stanowią część Kościoła miejscowego i mają udział w jego dobrodziejstwach, pomyślnościach, trudnościach, prześladowaniach i udrękach. Dlatego mają obowiązek zaradzania potrzebom ludu Bożego i włączenia się wszystkimi siłami we współpracę z Kościołem miejscowym zgodnie z całokształtem planów duszpasterskich, zachowując specyfikę własną Zgromadzenia (por. 18, 66, 135).1

05.    Współbracia winni czcić Najświętszego Odkupiciela, od którego Zgromadzenie bierze swoje imię; Najświętszą Maryję Pannę pod wezwaniem Niepokalanie Poczętej, jako pierwszorzędną Patronkę Zgromadzenia i pod tytułem Matki Bożej Nieustającej Pomocy, szerzenie kultu której Stolica Apostolska powierzyła Zgromadzeniu; świętego Józefa; świętych Apostołów; świętego Alfonsa, Założyciela oraz wzór i ojca wszystkich współbraci; świętego Klemensa, znakomitego krzewiciela Zgromadzenia; świętego Gerarda, który jest wzorem szczególnie dla braci, świętego Jana Nepomucena Neumanna, wzór gorliwości pasterskiej oraz błogosławionego Piotra Dondersa, oddanego posłudze misyjnej dla zbawienia całego człowieka.

06.    Godło Zgromadzenia tworzą: krzyż z włócznią i gąbką ustawione na trzech pagórkach, monogramy imion Jezusa i Maryi po bokach krzyża; nad krzyżem promieniujące oko; u samej góry korona. Wokół godła napis: „Copiosa Apud Eum Redemptio" (Obfite u Niego Odkupienie - por. Ps 129, 7).

07.    Używanie naszego ubioru zakonnego, dokładniej określą Statuty (wice)prowincjalne z zachowaniem 45,4°.

08.    Współbracia będą mieli szacunek dla kontemplacyjnego apostolstwa Sióstr Zakonu Najświętszego Odkupiciela, które, dzieląc z nami wspólny początek i cel, uczestniczą w posłudze Zgromadzenia. Dlatego będą regularnie powiadamiane o naszych pracach, aby przez ich duchową pomoc słowo Boże rozpowszechniało się i było poznawane. My również winniśmy być gotowi wspomagać je w duchu braterstwa.

Przy Kurii generalnej ma być specjalny sekretariat do spraw Sióstr redemptorystek.

ROZDZIAŁ I
MISYJNE DZIEŁO ZGROMADZENIA
(Konstytucje 3 - 20)

Art. 1. Adresaci ewangelizacji
(Konstytucje 3-5)

09.    Kryterium:

a. Współbracia winni pilnie wyszukiwać ludzi bardziej pozbawionych pomocy duchowej, zwłaszcza ubogich, słabszych i uciśnionych, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Kapituły (wice)prowincjalne, biorąc pod uwagę zróżnicowane warunki danego terytorium i współpracę pastoralną.

b. Redemptorystom nie godzi się pomijać wołania biednych i uciśnionych, owszem - powinni szukać sposobów spieszenia im z pomocą, by oni własnymi siłami mogli   przezwyciężyć dręcząca ich niedolę. W przepowiada­niu słowa Bożego nigdy nie może zabraknąć tego istotnego elementu Ewangelii.

010.   Wierni, którym Kościół jeszcze nie mógł zapewnić wystarczająco środków zbawienia.

Za takich uważane mogą być te grupy, które, czy to z braku kapłanów, czy to z racji szczególnych warunków życia społecznego, są opuszczone pod względem duchowym, jak np.:

- chłopi w niektórych krajach;

- wielu z licznych emigrantów, wygnańcy, uchodźcy i im podobni;

- mieszkający lub pracujący w wielkich skupiskach miejskich;

- ci, którzy „ze względu na rasę lub kolor skóry uważają się za niesprawiedliwie pozbawionych zasadniczych praw przysługujących innym obywatelom".2

011.   Ci, którzy nigdy nie słyszeli przepowiadania Kościoła.

a. Zgromadzenie uznaje, że największym dziełem apostolskiej miłości i zasadniczą misją Kościoła jest przepowiadanie Ewangelii narodom, które nie znają Chrystusowego Orędzia i Jego zbawczego miłosierdzia. Kościół rozumie, że w tej dziedzinie misyjnej ma jeszcze wiele do zrobienia.3

Zgromadzenie nasze, już włączone w tę pierwszorzędną misję Kościoła, stara się jeszcze bardziej ją rozwinąć.4

Spełniając życzenie Kościoła, poszczególne (wice)prowincje powinny zastanawiać się, czy przystąpić do współpracy personalnej lub materialnej z prowincjami, które już pracują na misjach, czy też założyć nowe i własne misje.

b. Redemptoryści podejmujący tego rodzaju apostolat idą w sposób szczególny za Najświętszym Odkupicielem i spełniają zamiar swego świętego Założyciela, który usilnie zachęcał swoich synów, by rozwijali w sobie „prawdziwego ducha poświęcenia się pracy pośród niewiernych" i chciał, by się ślubem zobowiązali „do udania się na misje wśród niewiernych".5

c. Ponieważ głębsze przyjęcie pełnego życia chrześcijańskiego zależy od wewnętrznej współpracy pomiędzy ludami wezwanymi do wiary i misjonarzami, dlatego współbracia, którzy maja rozpocząć pracę na nowym terytorium, powinni przyswoić sobie wiedzę misjologiczną. Niech się starają poznać język, kulturę, religię i obyczaje danego ludu.6

Niech bardzo cenią i organicznie włączają w życie wiary to wszystko, cokolwiek dobrego i prawdziwego znajduje się w tradycji ludów, by powstał Kościół rzeczywiście rodzimy, który by równocześnie stał się znakiem Kościoła powszechnego.

Celem przekazania bogactw, w które obfituje religijna tradycja Kościoła, będą się starali rozkrzewiać również nasze Zgromadzenie, by ono tam, gdzie pracuje, mogło należycie służyć ludowi, dostosowując się do jego mentalności i natury.7

Misjonarze, którzy przybyli z innego kraju, niech pamiętają, że zostali wezwani do pomocy danemu ludowi, tak, by kiedy czas nadejdzie, kierowani duchem miłości i wyrzeczenia, chętnie ustąpili duchowieństwu miejscowemu.

d. Dla osiągnięcia jak najlepszej współpracy Przełożeni Zgromadzenia podpiszą z Ordynariuszem miejscowym umowę dotyczącą wzajemnych uprawnień i zobowiązań.8 W tym również celu sporządzi się wykaz dóbr Zgromadzenia i diecezji.

012.   Nie uznający za „Ewangelię" przepowiadania Kościoła.

Istnieją ludzie lub grupy ludzi „pośród których Kościół już rozwinął swoją działalność", ale którzy lekceważą Chrystusa lub też oddalili się od Kościoła.9

Ateizm, który w wielu krajach ogarnia bardzo szeroko życie oraz instytucje, powinien być dla naszych współbraci przedmiotem poważnych studiów i badań we wszystkich swoich aspektach, również pozytywnych, by tak mogli się przyczynić do rozwoju autentycznej wiary chrześcijańskiej (por. 014 b).

013.   Ponoszący duchowe szkody z powodu podziału Kościoła.

Współbracia powinni popierać to, co mogłoby się przyczynić do zjednoczenia wszystkich wierzących w Chrystusa. Dotyczy to wszystkich redemptorystów, którzy pełnią swoje zadanie w naszym „pluralistycznym" społeczeństwie, ale szczególnie tych, którzy poświęcają się bezpośrednio działalności ekumenicznej.10

To zadanie wymaga od misjonarzy prawdziwego wyrzeczenia, pokory i łagodności w służbie oraz braterskiego ducha wzajemnej tolerancji. Tym skuteczniej będą popierać jedność pośród chrześcijan, im szczerzej będą żyć według Ewangelii.

014.   Wierni, wezwani do ciągłego nawracania się.

a. Misyjne zadanie Zgromadzenia wśród wiernych pozostaje zawsze aktualne, gdyż wierzącym Kościół winien głosić nieustannie wiarę i pokutę.11

Należy ponadto budzić wśród wiernych powołania misyjne, by dzieło Zgromadzenia mogło się wszędzie rozwijać.

b. Sposób głoszenia misji wierzącym naszych czasów winien mieć przede wszystkim na celu nawrócenie do wiary, gdyż wierni podlegają obecnie ogólniejszemu kryzysowi wiary. Dzisiejsze środowisko społeczne, pluralistyczne kulturowo, nie może się już nazywać chrześcijańskim i swymi strukturami nie daje oparcia wierze.12

Nowe jednak warunki, które mają wpływ na życie zakonne, przyczyniają się do jego oczyszczenia i jeszcze żywszego przylgnięcia do wiary.

c. Współbracia niech pouczają świeckich wiernych o ich własnym powołaniu w Kościele, by wiedzeni duchem Ewangelii stali się jakby zaczynem, przyczyniającym się od wewnątrz do uświęcenia świata.13

Winni uaktywniać działalność apostolską ludu Bożego, ponieważ apostolstwo świeckich ma swój własny i konieczny udział w misji Kościoła. Kościół bowiem nie żyje w pełni i nie jest doskonałym znakiem Chrystusa wśród ludzi, jeśli nie istnieje w nim i nie działa prawdziwy laikat.14

d. Młodzież, która ma bardzo wielkie znaczenie w dzisiejszym społeczeństwie, będzie otaczana szczególną miłością współbraci, zwłaszcza tych, którzy zajmują się duszpasterstwem parafialnym, by młodzi stali się rzeczywiście nowymi ludźmi i twórcami nowej ludzkości. Będą u nich wzbudzać i pielęgnować zapał misyjny, aby wyrastali spośród nich przyszli głosiciele Ewangelii.15

015.   Duszpasterska posługa kapłanom.

Kapłani oddani zwyczajnej pracy duszpasterskiej są z natury rzeczy wychowawcami wiary. Nikomu jednak nie wolno zapominać o trudnościach, z jakimi borykają się kapłani w obecnych warunkach życia.

Nowe przeszkody na drodze wiary, pozorna bezskuteczność kapłańskiej pracy, gorzkie osamotnienie, którego doświadczają, mogą stanowić dla nich niebezpieczeństwo zniechęcenia.16

Dlatego nasi misjonarze winni otaczać kapłanów specjalną troską poprzez ludzkie kontakty i wszelkie dostępne im środki, umacniając ich wiarę i krzepiąc nadzieję we współczesnej sytuacji duszpasterskiej.

Art. 2. Niektóre formy działalności misyjnej
(Konstytucje 13-16)

016.   Zasada ogólna.

Formy działalności apostolskiej, o których będzie mowa w następnych Statutach, tam gdzie okazują się skuteczne, powinny być wytrwale i pieczołowicie utrzymywane, a zarazem niestrudzenie przystosowywane do potrzeb duszpasterskich.

017.   Misje ludowe

a. Kościół, święty i równocześnie potrzebujący oczyszczenia, obejmujący także grzeszników, ciągle kroczy drogą pokuty i odnowy.17

Historia wykazuje, że misje były bardzo ważnym środkiem do osiągnięcia tego celu. One bowiem, jako nadzwyczajne posługiwanie duszpasterskie, zwiastują zbawienie i nawołują do nawrócenia (przepowiadanie kerygmatyczne), kontynuując Odkupienie, które Syn Boży nieustannie sprawuje w świecie przez swoich pracowników.

b. Dla utrwalenia owoców misji usilnie poleca się przeprowadzić odnowę ducha, czyli tzw. „renowację misji", co stanowi charakterystyczny rys Zgromadzenia.

018.   Duszpasterstwo parafialne

Współbracia, którym powierzono ten rodzaj pracy, powinni z wielką gorliwością spełniać obowiązki parafialne, świadomi, że im głębiej będą działać w duchu misyjnym, tym bardziej będą prowadzić jakby nieustanną misję.

019.   Katechizacja

Katechizacja zmierza do tego, aby wiara w sercach ludzkich, oświecona nauczaniem, stawała się żywą, świadomą i czynną. Dlatego współbracia w swojej działalności duszpasterskiej, wykonywanej w jakiejkolwiek formie, niech ze wszystkich sił starają się ją rozwijać, współpracując z ustanowionymi w tym celu Instytutami katechetycznymi.18

020.   Rekolekcje.

Redemptoryści będą głosić rekolekcje dla kapłanów, kleryków, osób zakonnych i świeckich tak we własnych domach, jak i gdzie indziej. Przez prawdziwie kościelną działalność niech się przyczyniają do tego, by wierni głębiej wnikali w tajemnice zbawienia i stawali się prawdziwie misjonarzami.

Świeckich należy pouczać zwłaszcza o ich roli w Kościele i uświadamiać o ich chrześcijańskiej odpowiedzialności za braci (por. 014, c-d).

021.   Popieranie sprawiedliwości i postępu społecznego.

Głosząc Ewangelię należy zawsze pamiętać, że Kościół został posłany, aby wyzwolić i zbawić całego człowieka, a wszystkich ludzi i cały świat przemienić w Chrystusie. Dlatego redemptoryści będą również tworzyć dzieła popierające postęp w dziedzinie humanistycznej i społecznej, zwłaszcza w krajach, które wchodzą na drogę rozwoju.19

Niech to czynią w różny sposób, zależnie od miejsca i zgodnie z wymaganiami ewangelizacji, ściśle współpracując z zespołami i instytucjami ustanowionymi w tym celu.

Określą to bliżej Statuty (wice)prowincjalne, mając na względzie misyjny charyzmat Zgromadzenia w Kościele.

022.   Apostolstwo przez środki społecznego przekazu.

Środki społecznego przekazu bardzo się przyczyniają do szerzenia i ugruntowania Królestwa Bożego. Dlatego Zgromadzenie w szerokiej mierze je przyjmuje i wykorzystuje w pracy duszpasterskiej przez publikacje popularne lub naukowe, przez działalność artystyczną i środki audiowizualne.20

Kapituły będą się zastanawiać jak prowadzić apostolstwo za pomocą tych środków, a Zarządy (wice)prowincjalne stworzą możliwości, by przygotować do tej pracy odpowiednio uzdolnionych współbraci.

023.   Studium teologii moralnej i pastoralnej.

Zgodnie z życzeniem Kościoła współbracia będą oddawać się studiom nauk teologicznych i humanistycznych, aby ludowi Bożemu zapewnić w życiu codziennym środki niezbędne do zbawienia.

Zgodnie z historią i charakterem Zgromadzenia współbracia poświęcać się będę szczególnie studium teologii moralnej i pastoralnej, jak również teologii życia wewnętrznego.21

W tym celu została założona w Rzymie Akademia Alfonsjańska, którą całe Zgromadzenie winno utrzymywać i popierać, a której zadanie ściśle odpowiada celowi Zgromadzenia.

024.   Kierownictwo duchowe

Charyzmat kierownictwa duchowego, którym szczególnie wyróżniał się św. Alfons i który cieszył się w naszej tradycji wielkim uznaniem, jest szczególnie ważny w naszych czasach, kiedy człowiek nieustannie stawia sobie różnorodne pytania.22

W tej posłudze należy wynajdywać nowe formy, które by odpowiadały mentalności współczesnych ludzi, np. poradnie, odpowiedzi w czasopismach i inne. Gdzie te formy już istnieją, niech współbracia starają się je wykorzystać, wnosząc w ich rozwój swój specyficzny udział.23

Art. 3. Przystosowywania metod apostolskich
(Konstytucje 17-19)

025.   a. Z i nicjatywy i pod kierunkiem Przełożonego (wice)prowincji i przy współpracy odpowiednich sekretariatów, należy organizować zebrania (wice)prowincjalne współbraci na tematy teologiczne, pastoralne i inne oraz dla omówienia przystosowania metod apostolskich. Tego rodzaju zebrania powinny się odbywać regularnie i stale (por. 126; 0114; 0155).

b. Poleca się, by dla rozwoju dzieła apostolskiego, Zarząd (wice)prowincji łącznie z sekretariatem życia apostolskiego powoływał określone zespoły współbraci, przeznaczone do wypróbowania nowych form działalności misyjnej. Próby te winny być podejmowane przy współpracy z Kościołem miejscowym (por. 36-38; 045; 049).

 

ROZDZIAŁ II
ŻYCIE WSPÓLNOTOWE
(Konstytucje: 21-45)

Art. 1. Znaczenie wspólnoty

026.   Do wspólnoty, o której mowa w 22, należą również ci, którzy wyjątkowo, zmuszeni koniecznością pracy apostolskiej i na polecenie samej wspólnoty, żyjąc samotnie, wykonują wspólne dzieło.

027.   Zarówno Przełożeni, jak i sami współbracia, winni czuwać nad tym, aby w ustalonych terminach zbierali się razem z różnych domów, dla ożywienia ducha braterskiej współpracy. Jest to szczególnie ważne dla tych współbraci, którzy na polecenie samej wspólnoty, trwając w wewnętrznej z nią łączności, żyją i działają poza nią.

Art. 2. Wspólnota modlitwy

028.   a. Ponieważ misterium Eucharystii wyraża i kształtuje wspólnotę, dlatego usilnie się poleca, aby ją koncelebrować lub sprawować wspólnotowo.

Ponadto niech przywiązuję wielkie znaczenie do codziennej rozmowy z Chrystusem Panem w czasie dziękczynienia po komunii świętej, nawiedzania i w osobistym kulcie Najświętszej Eucharystii.

b. Nadto „ponieważ Liturgia Godzin jest głosem Kościoła, który publicznie wielbi Boga" (SC 99), należy się starać, aby przynajmniej pewną jej część odprawiano wspólnie (por. 30).

c. Statuty (wice)prowincjalne zgodnie z 30, rozstrzygną ile razy w ciągu dnia należy się gromadzić na wspólnotową modlitwę.

029.   Zwykle co miesiąc przez jeden dzień i w każdym roku przez osiem dni oddadzą się intensywnej, wewnętrznej rozmowie z Bogiem, odprawiając rekolekcje. Określą to dokładniej Statuty (wice)prowincjalne.

Art. 3. Wspólnota braterska

030.   Administracyjna struktura wspólnoty powinna nieustannie służyć duchowi jedności i braterstwa, który winien mieć prymat w życiu wspólnotowym redemptorystów.24

Dlatego wspólnota ma być tak zorganizowana, by coraz bardziej przyczyniała się do zachowania i rozwoju tego ducha. Dotyczy to szczególnie wspólnot liczniejszych.

031.   Wszyscy współbracia niech się starają o to, by zawsze byli wierni rozlicznym wymaganiom miłości, które sprzyjają rozwojowi ludzkiej i chrześcijańskiej dojrzałości. Są nimi: wzajemne poszanowanie i pomoc; troska pełna dyskrecji okazywana współbraciom borykającym się z różnymi trudnościami i kłopotami; gotowość do przyjmowania współbraci będących w podróży; duch braterskiej służby; uczestniczenie w pracach domowych i tym podobne.

032.   Bardzo wielką wagę będą przywiązywać do tzw. „braterskiego upomnienia" (por. Mt 18, 15), ponieważ ono pomaga w rozwoju i strzeże wspólnoty, która w sposób szczególny opiera się na relacjach osobowych i ewangelicznej przyjaźni (por. 34).

033.   Niech wszystkim leży na sercu, by współbracia rozpoczynający właściwe Zgromadzeniu posługiwanie byli ściśle włączeni w życie i działanie wspólnoty.

034.   Współbracia słabszego zdrowia i starsi wiekiem, którzy niejednokrotnie czują się przygnębieni swoją samotnością, winni być otoczeni zawsze szczególną troską i pomocą, zwłaszcza gdy zbliża się ostatnia godzina ich życia.

Współbracia zaś chorzy, starsi i udręczeni kłopotami niech podejmą wezwanie Chrystusa do przyjęcia stanu swego życia z prawdziwą wiarą. Ich życie modlitwy, doświadczenie, posługi, do których jeszcze są zdolni, mogą być źródłem natchnienia dla młodszych.

035.   Krewni współbraci, zwłaszcza ich rodzice oraz współpracownicy i dobrodzieje Zgromadzenia są złączeni z naszą rodziną zakonną. Z tego tytułu zasługują na szczególny szacunek i miłość zwłaszcza wtedy, gdy są w trudnościach i kłopotach.

036.   Nasza miłość winna obejmować również zmarłych współbraci i dobrodziejów.

Statuty (wice)prowincjalne określą modlitwy za zmarłych. Zarząd generalny poda do wiadomości (wice)prowincji nazwiska zmarłych członków Zgromadzenia.

Modlitwy za zmarłego Przełożonego generalnego, również emeryta, ustali Zarząd generalny.

Art. 4. Wspólnota pracy

037.   Przełożony każdej wspólnoty jako animator ciągłego przystosowania, w określonym czasie, zgodnie ze Statutami (wice)prowincjalnymi, będzie organizował zebrania współbraci, których celem ma być badanie, rozważanie i zgłębianie zagadnień teologicznych, pastoralnych i tym podobnych, które w szczególniejszy sposób dotyczą ich działalności. Tak umocnią się w nadziei powołania i odnowią w swoim posługiwaniu apostolskim (por.38;73;90;103;136;139; 048).

Na tych zebraniach dokształcających powinno się zawsze uwzględniać problemy Kościoła miejscowego i całokształt jego duszpasterstwa (por. 18; 135; 04).

Krytyczna ocena wykonanej pracy apostolskiej lub, co pewien czas-życia wspólnotowego, pomoże tym lepiej rozumieć plany Boże i przyczynić się skuteczniej do wzrostu Kościoła.

Art. 5. Wspólnota nawrócenia

038.   Współbracia dla postępu duchowego i naprawy błędów oraz uchybień, w czasie określonym przez Statuty (wice)prowincjalne, częściej w ciągu roku, będą dokonywać rewizji życia przez jakieś wspólnotowe ćwiczenia. Rozważą wtedy w jaki sposób wykonują swe obowiązki i jak zachowują Konstytucje i Statuty, odnoszące się zwłaszcza do miłości braterskiej i misjonarskiej.

Gdy odprawia się rekolekcje miesięczne wspólnie, dobrze będzie włączyć w nie taką rewizję.

039.   Statuty (wice)prowincjalne określają wspólnotowe ćwiczenia pokutne na jeden lub drugi dzień tygodnia i na pewne okresy roku liturgicznego.25

040.   Nasi kapłani zatwierdzeni do spowiadania przez jednego z Przełożonych Zgromadzenia, tym samym są zatwierdzeni dla wszystkich wspólnot Zgromadzenia i poszczególnych współbraci, chyba że własny lub inny kompetentny Przełożony zakres tej jurysdykcji wyraźnie ograniczy.

Każdemu spowiednikowi zatwierdzonemu przez jakiegokolwiek Ordynariusza udziela się jurysdykcji do spowiadania współbraci, którzy o to proszą.

Art. 6. Wspólnota uporządkowana

041.   Przepisy dotyczące prawidłowego zorganizowania wspólnot odnoszą się zwłaszcza do:

a. kontaktów z ludźmi, jak np.: wychodzenie z domu, odwiedzanie krewnych, znajomych, itp.;

b. warunków sprzyjających studiom, wspólnej modlitwie, wytchnieniu i rozwojowi osobowości, jak np. milczenie i porządek dnia.

Statuty (wice)prowincjalne określą, co z tych i podobnych spraw zostawić poszczególnym wspólnotom miejscowym, a o czym ma zadecydować Rada (wice)prowincjalna (por 137 b).


ROZDZIAŁ III

WSPÓLNOTA APOSTOLSKA ODDANA CHRYSTUSOWI ODKUPICIELOWI
(Konstytucje: 46-76)

Art. 1. Czystość

042.   Współbracia starający się żyć wiernie w czystości niech nie liczą zbytnio na własne siły, a zawierzą słowu Pana, ufni w Jego pomoc i opiekę Najświętszej Maryi Dziewicy nieustannie nas wspomagającej.

Art. 2. Ubóstwo

043.   Prawo własne Zgromadzenia, o którym jest mowa w 68, zawiera się w Dekrecie Piusa X „Ut tollatur" z dnia 31 sierpnia 1909 roku oraz Benedykta XV z dnia 7 maja 1918.

044.   Dobrowolne oddanie wszystkich dóbr wspólnocie cudownie sprzyja duchowi współuczestnictwa i łączności, szczególnie z ludźmi prostymi i ubogimi. Na wzór bowiem Chrystusa, który oddał nam wszystko, ubóstwo wymaga współuczestnictwa.

Dlatego wszyscy, jako członkowie Instytutu przeznaczonego do ewangelizowania ubogich, niech się wyróżniają wielka wrażliwością na przejawy ubóstwa w świecie i trudne problemy społeczne, które przeżywają prawie wszyscy ludzie.

Każdy rodzaj ubóstwa: materialnego, moralnego i duchowego winien pobudzać ich gorliwość apostolską. Słuszne dążenia ubogich niech się staną ich własnymi dążeniami.

045.   W pewnych przypadkach współbracia mogą za zgodą wspólnoty włączyć się w życie ludzi ubogich, którzy znajdują się w bardziej upokarzających warunkach, dzieląc z nimi prawdziwie biedę i niepewność jutra.

W tej sprawie, stosownie do potrzeb każdej (wice)prowincji, można podejmować odpowiednie doświadczenia, które ukazują i rozwijają ludzką i chrześcijańską dojrzałość pracownika apostolskiego.

046.     Wspólnota zobowiązana jest zaradzić wszystkim  koniecznym potrzebom współbraci, co dokładniej określą Statuty (wice)prowincjalne.

  Aby życie wspólnotowe współbraci odpowiadało mentalności danego okręgu oraz aby było skutecznym świadectwem ubóstwa i solidarności z ubogimi, Statuty (wice)prowincjalne powinny ustalić w tej sprawie konkretne normy, odnoszące się szczególnie do:

a. zależności w używaniu dóbr materialnych w codziennym życiu oraz pozwoleń, o które winno się prosić;

b. stylu życia (standard, niveau) tak indywidualnego, jak wspólnotowego, uwzględniając warunki miejsca;

c. okresowej kontroli ubóstwa dla doskonalenia jego praktyki;

d. nowych sposobów wyrażania ubóstwa i podejmowania za nie osobistej odpowiedzialności.

047.   W tym celu można udzielać współbraciom na stałe, z racji ich urzędu lub konieczności, pewnej sumy pieniędzy ustalonej przez dekrety (wice)prowincjalne, byle tylko ich przeznaczenie było określone i Przełożonemu zdawało się sprawę z ich użytku, aby w ten sposób uniknąć nawet pozoru pekulium.

Art. 3. Posłuszeństwo

048.   a. Współbracia świadomie posłuszni, niech podejmują współodpowiedzialność za wynajdowanie środków służących kontynuacji misji Zgromadzenia w zależności od miejscowych warunków.

b. Jeśli jakaś sprawa została przez wspólnotę postanowiona, niech wszyscy wspólnym wysiłkiem i wielkodusznie przyłączą się do jej wykonania.

049.   Duch Święty rozdziela dary i charyzmaty potrzebne do apostolatu (por. 1 Kor 12, 1-30). Z przyjęcia tych charyzmatów dla każdego ze współbraci wynika prawo i obowiązek, aby ich używać na korzyść wspólnoty kościelnej (tamże: 12, 7), w łączności ze współbraćmi, przede wszystkim z Przełożonymi (tamże: 12, 28). Do Przełożonych należy osąd o prawdziwej naturze i właściwym używaniu darów, nie po to, aby Ducha gasić, lecz wszystko wypróbować, a co jest dobre, zachować (por. 1 Tes 5, 19-22; 1 J 4, 1-7). Niech współbracia pamiętają, że „większe dary" (1 Kor 12, 31) prowadzą do miłości jako „drogi jeszcze doskonalszej" (tamże: 13, 1).

 

ROZDZIAŁ IV
FORMACJA WSPÓLNOTY APOSTOLSKIEJ
(Konstytucje: 77-90)

Art. 1. Selekcja i rozpoznawanie powołań

050.   Każda (wice)prowincja powoła instytucje konieczne do budzenia, wyszukiwania i rozwijania powołań. Powinno się to dokonywać zawsze w szczerej współpracy z tymi, którym w Kościele powszechnym, a szczególnie w diecezjach czy regionach, zostało powierzone owo specjalne duszpasterstwo.26

051.   Powinno się mieć jasne rozeznanie co do zdatności kandydatów do życia w Zgromadzeniu. Dlatego należy starannie badać:

a. zdrowie fizyczne i psychiczne kandydatów, odpowiednie do naszego życia apostolskiego, jak również ich zdolność włączenia się w życie społeczne. Niekiedy nie wystarczy osąd oparty o zasady ogólne, lecz trzeba to potwierdzić solidnymi badaniami specjalistów;27

b. dobre obyczaje kandydatów, ich wrodzone zdolności oraz środowisko rodzinne;

c. intelektualną zdolność kandydatów do wypełniania dzieł naszego apostolatu;

d. przymioty umysłu i serca, którymi winni odznaczać się kandydaci, by mogli poświęcić się całkowicie Bogu i ludziom we wspólnotowym życiu Zgromadzenia.

052.   By bardziej po ludzku i realnie dopomóc młodym do podjęcia dobrowolnej decyzji, należy wynajdywać nowe metody rozwijania powołań, które by kształtowały i umacniały odpowiednią dojrzałość kandydatów.28

Należy też uwzględnić instytucje oraz różne inicjatywy dotyczące tzw. powołań spóźnionych.

053.   W tych (wice)prowincjach, które w celu rozwijania rodzących się powołań prowadzą szkoły średnie (klasyczne lub inne) dla chłopców i młodzieży, wychowankowie winni poprzez szczególną formację ludzką i religijną osiągnąć taką dojrzałość i taki poziom ludzkiej kultury, które stanowiłyby trwałą podstawę umacniania i rozwoju ich wiary oraz pójścia szlachetnie i z czystym sercem za Chrystusem Odkupicielem.29

Wychowankowie, o ile to być może, winni prowadzić życie podobne do życia swoich rówieśników z racji odpowiedniego do­świadczenia spraw ludzkich i obcowania z własną rodziną.

Powinni posiąść taką kulturę humanistyczną i takie wykształcenie, z jakim młodzież w ich kraju może podejmować studia wyższe.

Art. 2. Kształcenie kandydatów

054.   Przez cały okres formacji winno się zapewnić pełne wykształcenie kandydatów, które obejmowałoby wszystkie dziedziny życia ludzkiego i chrześcijańskiego.

Nie nadających się należy w odpowiednim czasie wezwać do opuszczenia naszego życia i dopomóc im, by świadomi swego chrześcijańskiego powołania zaangażowali się ochoczo w apostolat świeckich.

I. Osiągnięcie dojrzałości

055.   Dojrzałość psychiczna, którą winni osiągnąć kandydaci, potwierdza się w pewnej stałości ducha, koniecznej do podjęcia Bogu poświęconego celibatu jako charyzmatu i w praktykowaniu innych rad ewangelicznych; we właściwym sposobie oceniania ludzi i wydarzeń oraz w zdolności podejmowania rozważnych decyzji odnośnie prowadzenia życia apostolskiego we wspólnocie.30

II. Formacja duchowa

056.   Kandydaci winni być starannie pouczani, jak w wytrwałym rozważaniu słowa Bożego, a zwłaszcza Ewangelii, w modlitwie i w sprawowaniu świętej Liturgii mają szukać Chrystusa Odkupiciela i iść za Nim żywą miłością, przyswajając sobie ducha i praktykę rad i błogosławieństw ewangelicznych. Niech będą przepojeni tajemnicą Kościoła i nauczą się uczestniczyć w całym jego życiu. Niech ufnie miłują i czczą Najświętszą Dziewicę Maryję, Królowę Apostołów, świętego Alfonsa oraz innych świętych Zgromadzenia.31

III. Formacja do życia wspólnotowego

057.   Winni być również wychowywani do rozwijania w sobie cnót życia wspólnoty apostolskiej, którymi są: miłość braterska, abnegacja siebie i dyspozycyjność względem wszystkich, szczególnie zaś wobec ludzi prostych i ubogich, zdolność do współpracy w dziele apostolskim, odwaga i mocna ufność, prostota i szczerość ducha, wielkoduszność i życzliwość, radość w każdym cierpieniu, w niedostatkach, w trudach, w utrapieniach, w uciskach, w prześladowaniach ze względu na Chrystusa (por. 20; 2 Kor 4, 7-12).32

IV. Formacja pastoralna

058.   Cechą, szczególne formacji misyjnej, która powinna się mocno uwydatniać, jest nastawienie pastoralne całego procesu kształcenia. Aby kandydaci mogli odnawiać własną wiarę w misterium zbawienia i w niej wzrastać oraz z ufnością głosić ludziom Ewangelię, wszystko co dotyczy formacji, zarówno studia jak i życie duchowe, winno być powiązane z ćwiczeniami i doświadczeniami apostolskimi.33

059.   Jako członkowie Instytutu zakonnego oddanego apostolatowi winni być odpowiednio pouczani, stosownie do zdolności intelektualnych i osobistych przymiotów, o przyjętym dziś stylu życia społecznego, jak również o sposobie myślenia i odczuwania współczesnych ludzi, aby się nie okazało, że nie dorośli do swego zadania.34

Art. 3. Wykładowcy

060.   Wykładowcy uczestniczą w dziele formacji, współpracując ściśle z wychowawcami. Winni być dobrze przygotowani pedagogicznie, biegli w naukach, które wykładają i odpowiednio wyposażeni w pomoce dydaktyczne.35

By wychowanie dawało lepsze wyniki, członkowie każdej instytucji wychowawczej będą się zbierać na wspólne narady w ustalonych terminach, a następnie uzgadniać wyniki z innymi instytucjami wychowawczymi. Nie należy również zaniedbywać łączności i współpracy z członkami innych seminariów, jeżeli takie w pobliżu istnieją.

Art. 4. Podstawowa formacja do życia apostolskiego

061.   O obowiązku, charakterze i czasie trwania postulatu rozstrzygną Statuty (wice) prowincjalne, zgodnie z zasadami prawa powszechnego.

062.   a. Nowicjat zaczyna się kanonicznie w dniu ustalonym prawnym dokumentem przez Przełożonego (wice)prowincji i powinien się odbywać w domu wyznaczonym przez Przełożonego generalnego za zgodą jego Rady.

b. Przełożony (wice)prowincji za zgodą swej Rady dopuszcza kandydatów do nowicjatu, a nowicjuszów do profesji czasowej.

Jednakże profesów czasowych może dopuszczać do profesji wieczystej jedynie Przełożony prowincji za zgodą swej Rady.

c. Czas nowicjatu, zgodnie z normą podaną w 86, 2°, d, może przedłużyć Przełożony (wice)prowincji za zgodą swej Rady.

063.   (Wice)prowincje określają jaki strój winni nosić kandydaci (postulanci) i nowicjusze.

064.   Pomiędzy nowicjuszami a innymi współbraćmi winna istnieć pewna separacja. Przełożony (wice)prowincji po zasięgnięciu opinii Magistra nowicjuszy określi sposób wzajemnych kontaktów, jakie mogą zachodzić pomiędzy nowicjuszami a innymi współbraćmi czy też wspólnotami.

065.   Nowicjat odprawiony dla jednej kategorii członków Zgromadzenia jest ważny również dla innej. Na przejście z jednej kategorii do innej pozwala Przełożony (wice)prowincji za zgodą swej Rady.

066.   Przełożony (wice)prowincji, za zgodą Rady nadzwyczajnej, po wysłuchaniu sekretariatu formacji, wyda odpowiednie przepisy dotyczące studiów, które w granicach prawa powszechnego są dozwolone w czasie nowicjatu.

067.   Zarząd generalny zgodnie z normami Konstytucji i Statutów dotyczących formacji, zatwierdza dla poszczególnych (wice)prowincji „Ratio" nowicjatu (por. 081).

068.   Nowicjat, zgodnie ze Statutami (wice) prowincjalnymi, może trwać rok lub dwa lata.

069.   Nowicjusze oprócz 12 miesięcy nowicjatu odbytych według normy prawa, dla dopełnienia swojej formacji mogą jeden lub więcej okresów spędzić poza wspólnotą nowicjatu, oddając się formującej ich działalności, zgodnej z charakterem Zgromadzenia, jeśli według osądu Magistra nowicjuszy i za zgodą Przełożonego (wice)prowincji po wysłuchaniu swych Radnych uzna się to za pożyteczne dla formacji.36

070.   Przełożony (wice)prowincji po wysłuchaniu zainteresowanych winien się zatroszczyć, by przed rozpoczęciem nowicjatu i przed złożeniem ślubów przez osiem pełnych dni odprawiano należycie rekolekcje.

Rekolekcje przed święceniami obowiązują według przepisów prawa powszechnego.

071.   Termin „profesja", jeśli nie będzie inaczej określony, należy rozumieć w sensie ogólnym. Obejmuje on śluby czasowe i wieczyste.

072.   Śluby czasowe składa się przynajmniej na rok.

073.   Przełożony generalny za zgoda swych Radnych w każdym przypadku ustanowi czas i sposób próby, która powinna poprzedzić profesję wieczystą zakonnika przechodzącego do naszego Zgromadzenia, zgodnie z kan. 684, 2°.

074.   Przełożony (wice)prowincji za zgodą swej Rady określa w każdym przypadku czas pomiędzy ukończeniem nowicjatu, a złożeniem ślubów wieczystych, z zachowaniem przepisów prawa powszechnego (por. 86, 2°, e).

075.   Profesję wieczystą poprzedzi przynajmniej miesięczne przygotowanie na wzór nowicjatu.

076.   Złożenie profesji wieczystej jest warunkiem do przyjęcia święceń.

077.   Gdy zbliża się czas profesji, kandydat składa do Przełożonego (wice)prowincji pisemną prośbę o dopuszczenie.

078.   Przed dopuszczeniem kandydata do profesji Zarząd (wice)prowincji powinien wymagać od kompetentnych wychowawców pisemnej relacji o jego zdatności, a jeśli zajdzie potrzeba, zasięgnie opinii wspólnoty.

Tego rodzaju relacje należy sporządzać częściej w czasie trwania formacji, zgodnie z postanowieniami Statutów (wice)prowincjalnych, aby Przełożony (wice)prowincji razem ze swoją Radą mógł sobie wyrobić właściwy sąd o kandydatach.

079.   a. Jeśli nie będzie innych poleceń, do przyjęcia profesji są delegowani według prawa: Przełożony domu formacji, Prefekt studentów i Magister nowicjuszy.

b. Należy sporządzić autentyczny akt profesji, który podpisują: składający profesję, przyjmujący i świadkowie.

080.   Aby wszystkim współbraciom przypomnieć znaczenie oddania się Bogu przez profesję zakonną, we wszystkich wspólnotach dwa razy w roku przeprowadzi się wspólnotowe jej odnowienie w czasie określonym przez Statuty (wice)prowincjalne.

081.   a. Rada (wice)prowincjalna po wysłuchaniu sekretariatu formacji winna wypracować „Ratio institutionis sacerdotalis" naszych współbraci, zgodnie z dekretami wydanymi przez Stolicę Apostolską. Ustalone normy wymagają zatwierdzenia Zarządu generalnego (por. 0167;0168).

b. Zadaniem natomiast Kapituły (wice) prowincjalnej będzie ustalenie, przy pomocy sekretariatów życia apostolskiego i formacji, warunków wymaganych do przyjęcia stałego diakonatu - z uwzględnieniem decyzji podjętych w tej sprawie przez Krajowe Konferencje Episkopatu. Normy te wymagają zatwierdzenia Zarządu generalnego.

082.   Prefekt studentów niech będzie pełen ducha kapłańskiego i apostolskiego, zdolny do podjęcia wzajemnej i braterskiej współpracy we wspólnym dziele wychowywania, otwarty i gotowy na zrozumienie potrzeb Kościoła w świecie, zaprawiony przez doświadczenie duszpasterskie w posługiwaniu Zgromadzenia oraz odpowiednio przygotowany pod względem duchowym i pedagogicznym.

083.   Skierowani na wyższe studia do Rzymu zostają przyjęci do „Collegium Maius", co do którego postanawia się:

a. „Collegium Maius" św. Alfonsa, jako instytut mający wielkie znaczenie dla odnowy całego Zgromadzenia, powierza się szczególnej pieczy Przełożonego generalnego;

b. Kierownictwo i regulamin „Collegium Maius" zatwierdza Zarząd generalny;

c. Pod koniec roku akademickiego Dyrektor „Collegium Maius" wysyła zainteresowanym przełożonym (wice)prowincji relacje o ich studentach;

d. Co roku należy zorganizować dla wszystkich studentów „Collegium Maius" krótki kurs dotyczący historii i życia Zgromadzenia.

Art. 5. Formacja ustawiczna

084.   Powinnością Kapituły (wice)prowincjalnej będzie przy pomocy sekretariatów życia apostolskiego i formacji:

a. troszczyć się o ustawiczną formację braci, jak również wyszukiwać dla nich odpowiednie dzieła apostolskie, by rzeczywiście włączali się, każdy na swój sposób, w misję Zgromadzenia;

b. wskazywać środki i wyznaczać okresy dla szczególnej odnowy wszystkich współbraci zarówno w dziedzinie naukowej i duszpasterskiej jak i duchowej, by tym skuteczniej dokonywała się ustawiczna formacja, która powinna się rozciągać na całe życie (por. 0140 c).

Art. 6. Oblaci

085.   Oblaci, którzy uczestniczą w duchu i misyjnej działalności Zgromadzenia winni być wspierani odpowiednim przygotowaniem i ciągłą łącznością z naszą wspólnotą, według zasad ustalonych w poszczególnych (wice) prowincjach (por. 02).


ROZDZIAŁ V
ZARZĄD
WSPÓLNOTY APOSTOLSKIEJ
(Konstytucje: 91-148)

086.   W naszym prawie:

a. Określenie „Zarząd" oznacza zawsze Przełożonego, a ponadto, gdy to jest wymagane, jego Radę zwyczajną i nadzwyczajną, jeżeli taka istnieje, z głosem doradczym lub decydującym.37

b. Określenie „Rada", użyte osobno, oznacza kolegium, które decyduje większością głosów, a którego przewodniczącym i zarazem członkiem jest Przełożony.38

Dział pierwszy
Struktura Zgromadzenia

Art. 1. Różne części Zgromadzenia

087.   Prowincje i wiceprowincje maja zazwyczaj określone granice terytorialne.

088.   Do powstania prowincji wymagane jest istnienie najmniej pięciu wspólnot, liczących razem przynajmniej pięćdziesięciu członków oraz niezależność ekonomiczna.

Natomiast wiceprowincja może być erygowana, jeśli ma przynajmniej trzy wspólnoty i dwudziestu członków.

089.   Zanim Rada generalna dokona aktu erekcji nowej (wice)prowincji, podejmie najpierw szeroką konsultację zarówno ze współbraćmi, którzy będą należeć do mającej powstać (wice)prowincji, jak i z Zarządami tych prowincji, których terytorium ma być podzielone, jeśli taki przypadek zachodzi.

090.   Jeśli potrzeby apostolskie tego wymagają, prowincje i wiceprowincje mogą zakładać regie, które wymagają zatwierdzenia Rady generalnej i otrzymują osobowość prawną. Do założenia wiceprowincji wymagana jest ponadto zgoda Rady prowincjalnej nadzwyczajnej.

Umowa zawarta pomiędzy prowincją lub wiceprowincją z jednej strony, a regią z drugiej, określa ich wzajemne prawa i obowiązki. Umowa ta wymaga zatwierdzenia przez Radę generalną.

091.   a. Współbracia łączą się we wspólnotach miejscowych lub osobowych celem wypełnienia apostolskiej misji (wice)prowincji. Miejscem ich stałego zamieszkania może być:

- bądź dom, czyli placówka erygowana kanonicznie i posiadająca osobowość prawną;

- bądź rezydencja, czyli placówka nie erygowana kanonicznie.

b. Nie należy erygować kanonicznie domu zakonnego, jeżeli nie można roztropnie przewidzieć, że na przyszłość może być do niego przypisanych na stałe przynajmniej trzech współbraci.

092.   Współbracia, którzy w drodze wyjątku żyją i pracują samotnie, powinni być przypisani albo do określonej wspólnoty miejscowej, według zasad poprzedniego Statutu, albo przynajmniej do (wice)prowincji, zgodnie z przepisami Statutów (wice)prowincjalnych.

093.   Wszyscy współbracia, a zwłaszcza żyjący poza wspólnotą, winni się czuć złączeni z całą (wice)prowincją, uczestnicząc w jej losach, prawach oraz inicjatywach apostolskich.

Art. 2. Przełożeni w ogólności

094.   a. Przełożeni winni bronić praw współbraci powierzonych ich władzy i pieczy. Z wszelką miłością, roztropnością i mocą niech im zwrócą uwagę na błędy, zwłaszcza gdy te wyrządzają krzywdę lub wprowadzają zamieszanie we wspólnocie i szkodzą działalności apostolskiej.

b. Statuty (wice)prowincjalne rozstrzygną, jak długo współbracia mogą bez przerwy sprawować urząd Przełożonego.

c. Przełożony generalny nie będzie sprawował urzędu ponad dwa sześciolecia.

095.   a. O ile w prawie partykularnym albo w poleceniu kompetentnego Przełożonego nie będzie inaczej postanowione, Przełożony przejmuje urząd, gdy formalnie i prawnie zostanie nań wprowadzony.

b. Przełożony obejmuje prawnie urząd, gdy on sam lub kto inny w jego imieniu odczyta wobec jakiejkolwiek wspólnoty - (wice) prowincji, jeśli idzie o Przełożonego (wice)prowincji lub przed własną wspólnotą, gdy idzie o Przełożonego miejscowego - dokument, z którego wynika, że został mianowany, względnie wybrany, i jeśli to jest wymagane, również zatwierdzony na dany urząd.

Statuty (wice)prowincjalne mogą ten ryt wzbogacić pewnymi ceremoniami z zachowaniem, zgodnie z przepisami prawa, obowiązku złożenia osobiście wyznania wiary.39

c. Jeżeli jednak Przełożony po upływie czasu zostanie na ten sam urząd ponownie mianowany lub wybrany, wtedy nie jest wy­magane nowe objęcie władzy.

d. Przełożeni pozostają na urzędzie tak długo, dopóki nie obejmą go następcy. Przed objęciem urzędu, Przełożony nominał lub elekt z żadnego tytułu nie będzie ingerował w sprawy rządzenia.

e. Po objęciu urzędowania przez nowego Przełożonego wszystkie urzędy zależne od poprzedniego Przełożonego ustają same przez się.

f. Po objęciu urzędu niech każdy Przełożony w odpowiednim czasie odprawi rekolekcje, według prastarego zwyczaju istniejącego w Zgromadzeniu.

g. Przełożeni wspólnot niech przebywają w swoich domach i nie opuszczają ich na dłużej, chyba że za pozwoleniem Przełożonego (wice)prowincji.

096.   Przełożony traci swój urząd przez zrzeczenie się, przeniesienie, zwolnienie i po upływie określonego prawem czasu, z zachowaniem przepisu 095 d.

097.   Zrzeczenie się nominacji, wyboru lub urzędu już przyjętego jest ważne dopiero po przyjęciu go przez kompetentnego Przełożonego.

098.   Władza kompetentna do mianowania lub zatwierdzania Przełożonych może, w razie ważnej przyczyny, danego Przełożonego przenieść na inny urząd, nawet w czasie trwania kadencji.40

099.   Przełożony (wice)prowincji za zgodą swej Rady nadzwyczajnej może w razie ważnej przyczyny, nawet gdy nie wchodzi w grę przestępstwo, z zachowaniem jednak naturalnej słuszności, usunąć dekretem Przełożonego jakiejkolwiek wspólnoty. Od dekretu Przełożonego (wice)prowincji można się odwołać do Zarządu generalnego, ale jedynie ze skutkiem odraczającym.41

W ten sam sposób Przełożony (wice)prowincji może być usunięty dekretem Zarządu generalnego w razie ważnej przyczyny, nawet gdy nie wchodzi w grę przestępstwo, ale z zachowaniem naturalnej słuszności.

0100.   Żaden Przełożony nie będzie w imię zasady pomocniczości przejmował obowiązków należących do podległych mu innych Przełożonych czy urzędników, ani też ich zastępował, chyba że wymaga tego dobro wspólne i za zgodą swej Rady. Może jednak z odpowiedniej przyczyny nakazywać czy udzielać pozwoleń, powiadamiając o tym Przełożonego lub kompetentnego urzędnika.

Art. 3. Wikariusze w ogólności

0101.   Wikariusz niech korzysta ze swych uprawnień i działa według woli Przełożonego. Winien unikać wprowadzania nowości, o których wie, że są niezgodne z wolą Przełożonego i z duchem wspólnoty.

0102.   Wikariusz winien bronić autorytetu Przełożonego. W czasie jego obecności niech niczego nie czyni, ani nie nakazuje i niech nie ingeruje w sprawy rządzenia z wyjątkiem tych, które mu Przełożony powierzył.

0103.   Jeśli się zdarzy, że również Wikariusz będzie nieobecny lub nie może pełnić urzędu, z zachowaniem 0123, tytuł i obowiązki pro-wikariusza przejmuje ten, którego wyznaczył Przełożony; jeśli zaś tego nie uczynił, to ten, którego wyznaczył sam Wikariusz.

0104.   Przełożony, w czasie pełnienia władzy przez jego zastępcę, będzie zwyczajnie ingerował przez Wikariusza, a przynajmniej powiadomi go o tym.

0105.   Przełożony winien zapobiec, aby w czasie jego nieobecności lub przeszkody w sprawowaniu urzędu nie powstawały w rządzeniu wspólnotą trudności i wątpliwości.

Statuty (wice)prowincjalne określą, kiedy Wikariusz na mocy prawa zastępuje Przełożonego.

Art. 4. Radni w ogólności

0106.   Radni mogą żądać od Przełożonego, by sesje Rady odbywały się we właściwym czasie, by zostało omówione to, co według prawa powinno być omówione i by mieli wgląd w te sprawy, które zgodnie z prawem im podlegają.

0107.   By Radni uczestniczyli w zebraniach dobrze przygotowani, Przełożony w odpowiednim czasie będzie je ogłaszał i poda wykaz spraw, które mają być omawiane.

0108.   a. Jeśli Przełożony działa za zgodą Rady, nie wystarczy, aby wysłuchiwał zdania każdego Radnego indywidualnie, lecz dla ważnego postępowania powinien ich zwołać i otrzymać potwierdzenie absolutną większością głosów tych, którzy są obecni; sam jednak nie głosuje i w przypadku równości głosów nie może rozstrzygać.

b. Jeśli Przełożony działa zasięgając zdania swoich Radnych, zwoła ich, o ile Statuty (wice)prowincjalne nie rozstrzygną inaczej, bowiem ich wysłuchanie jest warunkiem ważności działania.42

0109.   Jeżeli Przełożony działa kolegialnie razem z Radnymi według norm prawa, a ilość głosów jest równa, należy sprawę poddać ponownemu głosowaniu.

Gdy równa ilość głosów dalej się utrzymuje, Przełożony może sprawę rozstrzygnąć swoim głosem.43

0110.   a. Do rozstrzygnięcia kwestii wystarczy absolutna większość głosów, chyba że wyraźnie zostało inaczej postanowione.

b. Głosowania będą jawne, ale na żądanie choćby jednego z członków Rady lub gdy tego wyraźnie domaga się prawo, winny być tajne.

0111.   Radni są zobowiązani do zachowania tajemnicy, gdy wymaga tego sprawiedliwość, miłość i dobre prowadzenie spraw.

Art. 5. Ekonomowie w ogólności

0112.   W różnych jednostkach strukturalnych Zgromadzenia powinni być Ekonomowie oddzielni od Przełożonych wyższych, a także, o ile to być może, od Przełożonych miejscowych, należycie przygotowani do pełnienia tych funkcji, którzy zgodnie z zaleceniami prawowitej władzy zarządzają powierzonymi sobie dobrami Zgromadzenia. Im samym jako ekonomom nie przysługuje prawo dysponowania dobrami.

0113.   Do obowiązków Ekonoma należy sporządzanie okresowych planów budżetowych i sprawozdań ekonomicznych, które gremium kompetentnych bada lub zatwierdza.

Art. 6. Sekretariaty

0114.   Celem badania i rozwiązywania specjalnych problemów należy powołać stałe lub przejściowe sekretariaty, jeśli się to uzna za konieczne albo pożyteczne.

Powoła się do nich rzeczoznawców, nawet spoza Zgromadzenia, którzy będą rozpatrywać sprawy, planować, proponować ich rozwiązanie, pod kierunkiem Przełożonych organizować i realizować przedsięwzięcia, a rezultaty poddawać rewizji i osądzać.

Oprócz innych, zwyczajnie powinny istnieć sekretariaty: życia apostolskiego, formacji, spraw ekonomicznych i misji zagranicznych.

Dział drugi
Zarząd generalny

Art. 1. Kapituła generalna

0115.   Uprawnienia Kapituły generalnej, jej zwoływanie i przebieg normują przepisy prawa powszechnego i partykularnego, zawarte w Konstytucjach, Statutach generalnych i Dyrektorium Kapituł.

I. Uprawnienia

0116.   a. Kapituła generalna bada i ocenia stan Zgromadzenia odnośnie jego życia apostolskiego, zarządu, formacji, pielęgnowania powołań i tego wszystkiego, co dotyczy dóbr materialnych oraz ich administracji.

b. W tym celu Zarząd generalny sporządza odpowiednie sprawozdania na podstawie dokumentów z poszczególnych (wice) prowincji.

II. Skład

0117.   Podstawowe prawo określające sposób reprezentowania prowincji i wiceprowincji jest dokładniej omówione w Dyrektorium Kapituł.

III. Zwołanie

0118.   Przełożony generalny powinien zwołać Kapitułę generalną nadzwyczajną:

a. jeżeli sam, po wysłuchaniu Zarządów prowincjalnych, tak zadecydował za zgodą swych Radnych;

b. jeżeli żąda tego, po wysłuchaniu Zarządów prowincjalnych, dwie trzecie Radnych generalnych;

c. jeżeli domaga się tego dwie trzecie Przełożonych prowincjalnych.

0119.   Jeżeli Kapituła generalna nie może się odbyć w swoim czasie, należy ją przeprowadzić po ustaniu przeszkody. O odroczeniu decyduje Rada generalna większością dwóch trzecich głosów, według norm ustalonych w Statutach.

Do odroczenia Kapituły generalnej na dłuższy czas wymagana jest, oprócz zgody dwóch trzecich członków Rady generalnej, również zgoda absolutnej większości Przełożonych prowincjalnych Zgromadzenia.

Art. 2. Zarząd generalny

0120.   Zarząd generalny wyraża jedność całego Zgromadzenia i strzeże jej oraz czuwa nad tym, by istniała więź organiczna pomiędzy wszystkimi jego częściami.

I. Przełożony generalny i jego Wikariusz

0121.   Przełożony generalny ma prawo uczestniczyć osobiście lub przez swego delegata w Kapitułach (wice)prowincjalnych oraz w zjazdach i spotkaniach międzyprowincjalnych, o których mowa w 143 i 0187.

0122.   Aby mógł się oddać w zupełności pełnieniu swego urzędu, nie jest wskazane, by Przełożony generalny był równocześnie Przełożonym miejscowym.

0123.   a. W przypadku zrzeczenia się, trwałej przeszkody w wykonywaniu urzędu lub śmierci Wikariusza generalnego, Rada generalna większością dwóch trzecich głosów wybierze nowego.

b. W przypadku zaś przeszkody czasowej, Rada generalna wybierze absolutną większością głosów Prowikariusza.

II. Radni generalni

0124.   Przy wyborze Radnych generalnych winno się uwzględniać reprezentację poszczególnych regionów tak, by w Zarządzie generalnym było w jakiś sposób reprezentowane całe Zgromadzenie.

Jednak Radni generalni nie służą wyłącznie żadnemu z regionów, lecz całemu Zgromadzeniu.

0125.   W Dyrektorium Przełożonych są wskazane przypadki, kiedy Radnym generalnym przysługuje głos doradczy, kiedy decydujący i kiedy Rada generalna działa kolegialnie.

Reszta szczegółowych kompetencji Radnych generalnych oraz kompetencji innych urzędników Kurii generalnej jest podana w Dyrektorium Zarządu generalnego, wypracowanym na początku sześciolecia przez samą Radę generalną, zgodnie ze wskazówkami Kapituły generalnej.

0126.   a. Rada generalna może działać jedynie wtedy, gdy przynajmniej trzech spośród jej członków jest obecnych, a mianowicie - przewodniczący Rady i dwóch Radnych.

Nieobecnych członków Rady należy pytać o zdanie w przypadkach podanych w Dyrektorium Przełożonych.

b. Jeżeli brakuje przepisanej liczby Radnych, Radni obecni wybierają zastępcę z wykazu suplensów, zaaprobowanego przez całą Radę generalną, chyba że według prawa należy zapytać o zdanie Radnych nieobecnych.

c. W sprawach ważniejszych, które powinny być zadecydowane przez Radę generalną, konieczna jest obecność na posiedzeniu Rady samego Przełożonego generalnego lub jego Wikariusza i przynajmniej trzech Radnych.

III. Urzędnicy Kurii generalnej

0127.   Rada generalna wybierze urzędników wyższych Kurii generalnej na sześć lat lub na krótszy okres, zgodnie z uznaniem Rady.

Innych natomiast urzędników mianuje Przełożony generalny również na sześć lat lub na okres krótszy po wysłuchaniu Radnych.

1. Prokurator generalny

0128.   Prokurator generalny pod bezpośrednim kierownictwem Zarządu generalnego reprezentuje Zgromadzenie przy Stolicy Apostolskiej. Na żądanie Stolicy Świętej i gdy tego wymagają załatwiane sprawy, wyraża swój własny sąd.

0129.   Sprawy  zarówno  Zgromadzenia, (wice)prowincji, domów, jak i poszczególnych współbraci, których załatwienie pozostaje w kompetencji Stolicy Apostolskiej, będą przekazywane za pośrednictwem Prokuratora generalnego.

2. Ekonom generalny

0130.   Ekonom generalny będzie się troszczył o dobra należące do Zgromadzenia jako takiego. Ze swej administracji przynajmniej raz w roku winien złożyć sprawozdanie Przełożonemu generalnemu i jego Radzie, a także zwyczajnej Kapitule generalnej. Do pomocy Ekonomowi generalnemu Zarząd generalny mianuje wiceekonomów.

0131.   Dla spraw ważniejszych należy utworzyć sekretariat do spraw ekonomicznych, z którym Ekonom generalny winien odbywać narady.

0132.   Jeśli Ekonom generalny nie należy do Rady generalnej, Zarząd generalny winien go wzywać w sprawach ekonomicznych lub związanych z administracją dóbr materialnych; działa on wtedy jak Radny generalny.

0133.   Rada generalna wybiera spośród członków sekretariatu do spraw ekonomicznych rewizora ekonomatu generalnego, na którym spoczywa obowiązek badania dokumentów każdej sekcji ekonomatu i złożenia Zarządowi generalnemu oraz samemu sekretariatowi relacji o prawidłowym prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Relacja ta zostanie dołączona do rocznego sprawozdania Ekonoma generalnego.

3. Sekretarz generalny

0134.   Sekretarz generalny wykonuje pomocniczą pracę w administracji Zarządu generalnego jako sporządzający akta z posiedzeń Zarządu i Rady generalnej, jako jej kanclerz w sporządzaniu dekretów i reskryptów, jako archiwista, który dba pilnie o przechowywanie akt i dokumentów Zarządu, jako Kierownik archiwum statystycznego i Notariusz Zgromadzenia.

4. Postulator generalny

0135.   Postulator generalny, który w imieniu całego Instytutu prowadzi w odpowiedniej Kongregacji sprawy beatyfikacyjne i kanonizacyjne współbraci, będzie wykonywał swój urząd według norm prawa kanonicznego oraz instrukcji Stolicy Apostolskiej.

0136.   Postulator przedstawi Kapitule generalnej stan spraw beatyfikacyjno-kanonizacyjnych Zgromadzenia.

0137.   Z zachowaniem przepisów prawa powszechnego, z racji nadzoru Postulator generalny złoży Przełożonemu generalnemu oraz Przełożonym wyższym, od których sprawy zależą, przynajmniej raz na rok sprawozdanie ze swej działalności, ze spraw prowadzonych, z wpływów i wydatków oraz ze stanu kasy. Oprócz tego sami Przełożeni wyżsi mogą zażądać od Postulatora generalnego uprzedniego sprawozdania, dotyczącego określonego rodzaju spraw i wydatków.

5. Inni urzędnicy

0138.   a. Do innych urzędników należą:

- Archiwista generalny;

- Kronikarz generalny;

- Sekretarze Przełożonego generalnego;

- Dyrektor sekretariatu „Informacji".

b. Zarząd generalny ma prawo, wysłuchawszy (Wice)Prowincjałów, powoływać współbraci do koniecznej pracy w Kurii generalnej czy też w Domu Św. Alfonsa w Rzymie.

Dział trzeci
Zarząd (wice)prowincji


Art. 1.
Kapituła (wice)prowincjalna

0139.   Kapituła (wice)prowincjalna kieruje się prawem powszechnym oraz przepisami prawa partykularnego zawartymi w Konstytucjach, Statutach generalnych, (wice)prowincjalnych i w Dyrektorium Kapituł.

I. Uprawnienia

0140.   Do Kapituły (wice)prowincjalnej należy:

a. ustanawiać, poprawiać, autentycznie interpretować lub znosić Statuty (wice)prowincjalne, podejmować decyzje, a także, jeśli się to okaże konieczne, wydawać dekrety;

b. badać stan (wice)prowincji;

c. odpowiednio przygotowanymi programami rozwijać życie apostolskie (por. 084);

d. ustalać sposób postępowania odnośnie zakładania lub znoszenia wspólnot;

e. badać stan ekonomiczny (wice)prowincji na podstawie sprawozdania przedłożonego przez Ekonoma, a przedłożone sprawozdanie zatwierdzać;

f. zatwierdzać lub odwoływać dekrety Przełożonego lub Rady (wice)prowincjalnej.

0141.   Kapituła większością dwóch trzecich głosów może uchwalać Statuty, poprawiać już istniejące, autentycznie je interpretować lub znosić. W innych natomiast sprawach, o ile w prawie powszechnym lub partykularnym nie zostało inaczej postanowione, wystarcza absolutna większość głosów.

0142.   Statuty (wice)prowincjalne, a także dekrety wydane przez Kapitułę (wice)prowincjalną, które odnoszą się do treści Konstytucji i Statutów, nie mogą być ogłoszone przed zatwierdzeniem Rady generalnej.

Statuty natomiast wiceprowincjalne zatwierdza Rada generalna, wysłuchawszy Rady prowincjalnej nadzwyczajnej.

0143.   Statuty, dekrety i decyzje Kapituły obowiązują, z zachowaniem poprzedniego przepisu, od daty w nich podanej, a jeśli jej nie określono, wchodzą w życie natychmiast po ogłoszeniu.

II. Skład

0144.   W skład Kapituły wchodzą członko­wie z urzędu i członkowie z wyboru (122 b).

Statuty (wice)prowincjalne rozstrzygną, którzy członkowie są z urzędu, a którzy z wyboru, ale z zachowaniem tego co następuje:

a. Radni, przynajmniej zwyczajni, są członkami Kapituły z urzędu;

b. Przełożony prowincji lub jego reprezentant, jest z urzędu członkiem Kapituły wiceprowincjalnej;

c. Przełożeni wiceprowincji lub ich reprezentanci   są z urzędu członkami Kapituły prowincjalnej.

0145.   Zastępca lub suplens członka Kapituły jest powoływany według przepisów zawartych w Dyrektorium Kapituł.

III.   Zwołanie i przygotowanie

0146.   Kapitułę zwołuje Przełożony (wice)prowincji. Zwołanie to winno nastąpić w odpowiednio wczesnym terminie przed rozpoczęciem Kapituły.

0147.   Przełożony (wice)prowincji winien się zatroszczyć, by zwołanie Kapituły doszło do wiadomości wszystkich współbraci oraz by został o tym powiadomiony Zarząd generalny, a także Zarząd prowincjalny w przypadku Kapituły wiceprowincjalnej.

0148.   Zarząd (wice)prowincji niech się zatroszczy, aby, jeśli rzecz tego wymaga, jak najprędzej zostały przeprowadzone wybory członków Kapituły.

0149.   Zgodnie z przepisami Statutów (wice)prowincjalnych powinna być jak najprędzej powołana komisja przygotowawcza.

0150.   Komisja przygotowawcza, w porozumieniu z sekretariatami, prześle wspólnotom w odpowiednim czasie schematy zagadnień, które będą rozpatrywane.  Wszyscy współbracia, czy to osobiście, czy zbiorowo, prześlą w odpowiednim czasie do komisji swoje uwagi i propozycje.

IV.   Przeprowadzenie

0151.   Przeprowadzenie Kapituły regulują normy zawarte w Dyrektorium Kapituł i w prawie partykularnym (wice)prowincji.

Przewodniczącym Kapituły (wice)prowincjalnej jest Przełożony (wice)prowincji. Jeśli jest obecny Przełożony generalny, to on otwiera pierwszą sesję plenarną, zamyka ostatnią i uczestniczy w Kapitule z prawem głosu. Wszystkie inne obowiązki przewodniczącego spełnia Przełożony (wice)prowincji.

0152.   Sama Kapituła określa terminy swoich sesji, które jednak nie mogą się odbywać rzadziej niż co trzy lata.

a. Członkowie Kapituły są wybierani na trzy lata.

b. Sesję nadzwyczajną Kapituły może zwołać:

1. Przełożony (wice)prowincji za zgodą Rady nadzwyczajnej;

2. Rada nadzwyczajna;

3. dwie trzecie członków Kapituły.

c. W przypadkach, o których jest mowa pod numerem 2 i 3, Kapituła winna być zwołana listem Przełożonego (wice)prowincji, wydanym w imieniu Rady, względnie Kapitularzy.

d. Kapituła jest nieważna, jeśli brakuje więcej niż jedna trzecia ogólnej liczby Kapitularzy.


Art. 2.
Zarząd (wice)prowincji

I. Przełożony (wice)prowincji i jego Wikariusz

1. Powoływanie na urząd

0153.   Statuty (wice)prowincjalne winny określić sposób powoływania na urząd Przełożonego (wice)prowincji i jego Wikariusza oraz sposób ustanawiania ich zastępców w przypadku, gdy przestaną sprawować urząd.

a. Przełożony prowincji i jego Wikariusz oraz Przełożony wiceprowincji, powołani na urząd, muszą być zatwierdzeni przez Zarząd generalny.

b. Przełożony wiceprowincji zanim zostanie zatwierdzony przez Zarząd generalny, winien być zatwierdzony przez Radę prowincjalną nadzwyczajną.

c. Natomiast Wikariusz wiceprowincjalny wymaga zatwierdzenia jedynie Rady prowincjalnej nadzwyczajnej.

d. Przełożony (wice)prowincji i jego Wikariusz są powoływani na trzy lata, z zachowaniem przepisu prawa wschodniego. Po upływie trzechlecia mogą być znowu powołani na ten sam okres.

0154.   Przełożony (wice)prowincji i jego Wikariusz mogą odmówić przyjęcia urzędu lub zrzec się przyjętego. Dla ważności tego aktu wymagane jest przyjęcie go ze strony Kapituły, jeśli trwa aktualnie jej sesja, a poza Kapitułą zgoda Rady nadzwyczajnej.

W przypadku rezygnacji Przełożonego (wice)prowincji i jego Wikariusza, już po przyjęciu urzędu, na przyjęcie tej rezygnacji wymagana jest zgoda ze strony Zarządu generalnego.

2. Obowiązki i prawa Przełożonego (wice)prowincji

0155.   Aby (Wice)Prowincjał mógł animować i koordynować życie (wice)prowincji, powinien ją poznać. Dlatego też dla ułatwienia dialogu będzie nie tylko chętnie przyjmował u siebie współbraci, ale także często odwiedzał wspólnoty, uczestnicząc w ich życiu.

Przynajmniej raz w każdym trzechleciu przeprowadzi wizytację kanoniczną całej (wice)prowincji. Przełożony zaś prowincji odwiedzi co pewien czas wiceprowincję.

0156.   Przełożeni (wice)prowincji są Ordynariuszami i Przełożonymi wyższymi. Ważniejsze ich uprawnienia są wyliczone w Dyrektorium Przełożonych.

0157.   (Wice)Prowincjał może delegować, względnie subdelegować wszystkie władze wymienione w Dyrektorium Przełożonych, o ile są przekazywalne.

W przypadku, kiedy łączność z Zarządem generalnym stanie się niemożliwa, Przełożony (wice)prowincji posiada, zgodnie z prawem, wszystkie potrzebne władze. Jeśli nie ma Przełożonego, posiadają te same władze członkowie Rady nadzwyczajnej stosownie do postanowienia 0210. Przełożony lub jego zastępca działa za zgodą Radnych lub bez tej zgody, zależnie od tego, czy może się z nimi kontaktować.44

II. Radni (wice)prowincji

1. Powoływanie

0158.   a. Do załatwiania ważniejszych spraw w każdej (wice)prowincji winna być ustanowiona Rada nadzwyczajna.

b. Statuty (wice)prowincjalne winny określić sposób powoływania na urząd Radnych prowincjalnych zarówno zwyczajnych, jak i nadzwyczajnych.

c. Radni (wice)prowincjalni są powoływani na trzy lata, z zachowaniem przepisu prawa wschodniego. Po upływie trzechlecia mogą być znowu powołani na ten sam okres.

2. Uprawnienia

0159.   Jeśli w Statutach (wice)prowincjalnych nie zostało inaczej określone, na posiedzeniach Rady winni być obecni wszyscy Radni, względnie ich zastępcy.

a. Jeśli opinia Radnych jest koniecznie wymagana, a można ją bezpiecznie wyrazić na piśmie lub w inny sposób, z zastrzeżeniem jednak obecności takiej liczby Radnych, jaka jest wymagana do ważności działania, to wtedy zastępców nie wolno dobierać.

b. Jeśli na posiedzeniu Rady zwyczajnej jest nieobecny Radny zwyczajny, zastępca winien być dobierany, o ile to być może, spośród Radnych nadzwyczajnych.

0160.   Kapituła (wice)prowincjalna określi przypadki, w których dla podjęcia decyzji wymagane jest wysłuchanie zdania Radnych (wice)prowincjalnych.

0161.   Rada (wice)prowincjalna nadzwyczajna w czasie międzysesyjnym, czyli w okresie, kiedy Kapituła nie odbywa swoich posiedzeń aż do jej najbliższego zebrania, posiada władzę autentycznej interpretacji i zawieszania wszelkich decyzji, wydanych przez sama Kapitułę oraz wydawania nowych dekretów, powiadamiając (wice)prowincję, w przypadkach zawieszenia, o przyczynie takiego postępowania.

Gdy wchodzą w grę Statuty, powinno się o tym powiadomić Zarząd generalny (por. 0141 i 0142).

Kapitule (wice)prowincjalnej przysługuje prawo zatwierdzania lub odwoływania tego rodzaju interpretacji i dekretów Rady (wice) prowincjalnej (por. 0140 f).

Jeśli nie podejmie żadnej decyzji na ten temat, tym samym zostają zniesione.

0162.   Inne sprawy, w których Radnym przysługuje głos doradczy lub decydujący, względnie w których działają kolegialnie, są wyliczone w Dyrektorium Przełożonych i Statutach (wice)prowincjatnych.

III. Współpraca z Zarządem generalnym

0163.   Zarządowi generalnemu, by mógł dawać „wskazania" i popierać inicjatywy, potrzebna jest dokładna znajomość życia i stanu Zgromadzenia. Dlatego Przełożony (wice) prowincji przygotuje co roku pisemne sprawozdanie podpisane przez siebie i Radnych, a dotyczące spraw wykazanych w Dyrektoriach Przełożonych. Sprawozdanie dotyczące spraw ekonomicznych winno być podpisane również przez Ekonoma prowincjalnego.

Art. 3. Instytucje oraz inne urzędy (wice)prowincji

0164.   Statuty (wice)prowincjalne określą sposób wyznaczania i zastępowania członków poszczególnych instytucji oraz innych urzędów (wice)prowincji.

0165.   To, co w naszym prawie wyborczym jest przepisane w odniesieniu do obowiązku przyjęcia urzędu i o jego zrzeczeniu się, odnosi się również do powoływania na jakikolwiek urząd.

I. Sekretariaty

0166.   Statuty (wice)prowincjalne określają zadania sekretariatów oraz ich współpracę z podobnymi organami innych (wice)prowincji.

0167.   Sekretariat formacji winien być konsultowany przy wyznaczaniu wychowawców oraz gdy idzie o erygowanie lub znoszenie instytutów formacji w (wice)prowincji, zgodnie jednak z „dyrektywami" Kapituły (wice)prowincjalnej.

0168.   Rada (wice)prowincjalna nadzwyczajna, przy współpracy sekretariatu formacji, określi dokładniej sposób, w jaki instytuty formacji winny wykonywać swoje zadania.

II. Wychowawcy

0169.   a. Do wychowawców należą: Dyrektor juwenatu, Magister nowicjuszy, Prefekt studentów, Prefekci studiów, Wykładowcy studentatu, Mistrz tyrocinium pastoralnego, Prefekt braci młodszych dla całej (wice)prowincji.

b. Zarząd (wice)prowincji ustanowi odpowiednie przepisy określające relacje wychowawców do władzy miejscowego Przełożonego.

III. Urzędnicy Kurii (wice)prowincjalnej

0170.   Sekretarz (wice)prowincji jest z urzędu, według myśli prawa kanonicznego, Notariuszem i Kanclerzem Kurii (wice)prowincjalnej. Niekoniecznie musi nim być któryś z Radnych.

0171.   Obowiązkiem Archiwisty (wice)prowincjalnego jest staranne przechowywanie i porządkowanie ważniejszych dokumentów dotyczących dziejów i stanu prowincji.

0172.   Ekonom (wice)prowincji administruje dobrami (wice)prowincji w zależności od Przełożonego (wice)prowincji i jego Rady oraz zgodnie z normami wydanymi przez Kapitułę (wice)prowincjalną.

Ekonom (wice)prowincjalny powinien być według norm ustalonych przez Statuty (wice) prowincjalne konsultowany przez Zarząd prowincji wówczas, gdy idzie o sprawy ekonomiczne lub o zagadnienia związane z administracją dóbr materialnych.

0173.   Na początku każdego roku budżetowego Ekonom przedstawi Zarządowi (wice)prowincji wypracowany przez siebie preliminarz budżetowy, który winien być potwierdzony przez sekretariat spraw ekonomicznych. Preliminarz ten obejmuje dochody i wydatki zarówno (wice)prowincji, jak i poszczególnych wspólnot.

0174.   Ekonom (wice)prowincjalny sporządzi następujące sprawozdania:

a. Dla Przełożonego (wice)prowincji i Rady nadzwyczajnej coroczne sprawozdanie o stanie ekonomicznym (wice)prowincji i wspólnot, które powinno być przedyskutowane i zatwierdzone przez sekretariat spraw ekonomicznych.

Przedstawi również Zarządowi (wice)prowincjalnemu inne jeszcze relacje, jeżeli takich żądają (por. 0190; 0208).

b. Dla Rady generalnej skrócone sprawozdanie, podpisane i zaopatrzone uwagami Przełożonego (wice)prowincji i jego Rady.

Relacja wiceprowincji powinna być ponadto podpisana przez Prowincjała i jego Radę. Formę tej relacji ustala Zarząd generalny.

Art. 4. Współpraca pomiędzy prowincją a wiceprowincjami

0175.   Konkretny sposób współpracy pomiędzy prowincją i wiceprowincją określa umowa o wzajemnej pomocy personalnej i materialnej. Umowę tę sporządza się po naradzie Przełożonych lub przedstawicieli obu stron.

W umowie lub w Statutach, z zachowaniem przepisu 0144, może być ustalony konkretny sposób uczestniczenia prowincji w Kapitule wiceprowincjalnej i wiceprowincji w Kapitule prowincjalnej. Umowa wymaga zatwierdzenia Zarządu generalnego.

0176.   Aby tym skuteczniej troszczyć się o misje zagraniczne ustanowi się w prowincji Prokuratora misji, wyposażonego w odpowiednie pomoce, oddzielnego od Ekonoma prowincji, który zgodnie ze Statutami prowincjalnymi będzie się starał zaradzić potrzebom wiceprowincji i wspólnot istniejących poza prowincją. Do niego należy troska o dobre stosunki urzędowe i personalne przez rzetelną współpracę z tymi, którzy są sprawą zainteresowani, szczególnie z rodzinami misjonarzy.

0177.   W sprawie utrzymywania łączności wiceprowincji z Zarządem generalnym, winny być zachowane normy, ustalone przez sam Zarząd generalny. Sprawy zaś zwyczajne wiceprowincja będzie załatwiać z Zarządem generalnym jedynie poprzez prowincję.

Art. 5. Zarząd wspólnot (wice)prowincji

0178.   a. Statuty (wice)prowincjalne zadecydują, w jakim czasie po profesji wieczystej może ktoś zostać Przełożonym miejscowym.

b. Przełożeni miejscowi są powoływani na trzy lata, z zachowaniem przepisów prawa wschodniego. Po upływie trzechlecia mogą być na nowo powołani na ten sam okres. Jeśliby ktoś w tym samym domu miał zostać Przełożonym na trzecie triennium, wymaga to zatwierdzenia Zarządu generalnego.

c. Przełożony każdej wspólnoty winien mieć swego zastępcę, wyznaczonego według zasad ustalonych przez Statuty (wice)prowincjalne.

0179.   Statuty (wice)prowincjalne określą częstotliwość i sposób zwoływania zebrań wspólnoty.

0180.   Wszyscy członkowie wspólnoty będą na czas powiadomieni przez Przełożonego o sprawach, którymi zebranie ma się zajęć, aby mogli na nie przybyć dobrze przygotowani.

0181.   Przełożony będzie miał Radnych w zależności od charakteru wspólnoty. Statuty (wice)prowincjalne określą ich liczbę, sposób powoływania i zastępowania.

0182.   Statuty (wice)prowincjalne określą sprawy, które winna załatwiać Rada lub zebranie wspólnoty oraz przypadki, w których Rada lub zebranie działają kolegialnie.

0183.   W każdej wspólnocie winien być Ekonom, który, w zależności od Przełożonego i jego Rady, będzie się troszczył o sprawy materialne.

0184.   O innych urzędników, mianowanych według zwyczaju dla dobrego funkcjonowania wspólnoty, zatroszczy się, zgodnie ze Statutami (wice)prowincjalnymi, zebranie lub Zarząd wspólnoty.

Art. 6. Łączność i współpraca pomiędzy (wice)prowincjami

0185.   Nie należy zbytnio akcentować podziału terytorialnego (wice)prowincji, tylko raczej popierać wspólne inicjatywy.

0186.   Gdy idzie o założenie wspólnoty na terenie innej (wice)prowincji, (wice)prowincja zakładająca zanim poprosi o zgodę odpowiednie władzę kościelne, musi najpierw uzyskać zgodę Rady nadzwyczajnej (wice)prowincji danego terytorium oraz zatwierdzenie ze strony Zarządu generalnego.

Jeśli idzie o wiceprowincje, wymagana jest również zgoda ze strony Zarządu odnośnej prowincji.

0187.   Jeżeli zgodnie z Konstytucjami 141-143 odbywa się zjazdy lub spotkania międzyprowincjalne, one same określą swój skład, zwoływanie, uprawnienia i program.

Powinno się też powiadomić na czas Zarząd generalny o ich zwołaniu i programie, aby mógł w nich uczestniczyć, a ponadto należy przesłać Zarządowi generalnemu pisemną relację o ich pracach.

0188.   Współbracia, którzy mają zamiar przebywać przez czas dłuższy na terytorium innej (wice)prowincji, powiadomią o tym jej Przełożonego.

Jeśli zaś zatrzymają się dłużej ze względu na prace apostolskie, powinni to uzgodnić pomiędzy sobą obydwaj (Wice)Prowincjałowie.

Dział czwarty
Dobra materialne Zgromadzenia

Art. 1. Rozporządzanie dobrami Zgromadzenia

I. W ogólności

0189.   Wszystkimi dobrami materialnymi, należącymi w jakikolwiek sposób do Zgromadzenia, winno się odpowiednio rozporządzać zgodnie z ich charakterem i według przepisów prawa, zarówno cywilnego, jak i kościelnego oraz przy pomocy, o ile to możliwe, specjalistów świeckich.

0190.   Dobrami osoby prawnej zarządza jej własny Ekonom w zależności od Przełożonego i jego Rady, z zachowaniem prawa wyższego Przełożonego do ingerencji w administrację, zgodnie z prawem powszechnym i zachowaniem zwłaszcza statutu 0191, b 2° i 0192.

II. W szczególności

0191.   a. Do Zarządu generalnego należy rozpatrywanie i zatwierdzanie planu budżetowego i sprawozdania ekonomicznego, przygotowanych przez Ekonoma generalnego.

b. Do Rady generalnej należy:

określać razem z Ekonomem generalnym kontrybucje na rzecz Zarządu generalnego, wysłuchawszy zdania stron zainteresowanych;

wydawać przepisy dotyczące sposobu organizowania i funkcjonowania administracji.

0192.   Z zachowaniem przepisów prawa powszechnego i partykularnego i za zgodą Zarządu generalnego, Kapituła (wice)prowincjalna określa warunki posiadania i rozporządzania dobrami, szczególnie gdy chodzi o nieruchomości.

0193.   a. Capituła (wice)prowincjalna określa, biorąc pod uwagę względną wartość pieniędzy, granice, w jakich poszczególni Przełożeni, z zachowaniem rozporządzeń Stolicy Apostolskiej, mogą wespół ze swymi Radnymi lub też bez nich wydawać pieniądze, dokonywać alienacji i zaciągać pożyczki.

Górne granice, w ramach których Przełożeni mogą dysponować dobrami materialnymi czy to sami, czy wespół z Radnymi, wymagają zatwierdzenia Zarządu generalnego.

b. Przez alienację rozumie się tu wszelkie przeniesienie własności dóbr, które z legalnej asygnacji stanowią trwały majątek osoby prawnej; każdą transakcję, przez którą stan majątkowy osoby prawnej może się pogorszyć, np. wzięcie pożyczki, lokata i wszelkie pozaadministracyjne rozporządzanie stałym majątkiem.

c. Kapituła (wice)prowincjalna określi również działania, które przekraczają cel i sposób zwyczajnej administracji i postanowi, co jest konieczne dla ważności aktu administracji nadzwyczajnej.45

0194.   Kapituła i Rada (wice)prowincjalna mogą wydać ogólne przepisy dotyczące lokaty pieniędzy.

0195.   Przełożony (wice)prowincji ze swoją Radą nadzwyczajną przynajmniej raz w roku powinien rozpatrywać i zatwierdzać preliminarz budżetowy i bilans Zarządu (wice)prowincji i podległych mu wspólnot.

Ponadto Przełożony prowincji ze swoją Radą nadzwyczajną corocznie powinien skontrolować preliminarz budżetowy i bilans wiceprowincji.

0196.   Rada (wice)prowincjalna nadzwyczajna może w przypadku konieczności i na czas określony nałożyć opłaty lub w inny sposób obciążyć wspólnoty w wyższym stopniu niż przewidują Statuty (wice)prowincjalne. Sprawozdanie z tego należy przedstawić Kapitule (wice)prowincjalnej.

0197.   Zgodnie ze Statutami (wice)prowincjalnymi Zarząd lub zebranie wspólnoty rozpatrzy i przedyskutuje plan budżetowy i bilans danej wspólnoty.

0198.   Poszczególne wspólnoty i (wice)prowincje chętnie będą sobie pomagać materialnie, a jeśli to możliwe, z własnych zasobów dadzą, na inne potrzeby Kościoła i utrzymanie ubogich, z zachowaniem jednak przepisu Statutu 0193.

0199.   Niech się starają Przełożeni, aby nasi pracownicy świeccy byli traktowani z miłością i sprawiedliwością. Ich zarobki niech odpowiadają przynajmniej przepisom prawa cywilnego. Gdyby zaś one były niesprawiedliwe, należy je podwyższyć.

III. Przyjmowanie zobowiązań obciążających

0200.   Przełożony nie przyjmie ofiarowanych dóbr obciążonych zobowiązaniami, chyba że zobowiązania te odpowiadają celowi i dobru Zgromadzenia. Uczyni to za zgodą swojej Rady oraz zawsze za zgodą Rady (wice)prowincjalnej.

Odnośnie do wzajemnych zobowiązań sporządzi się kontrakt według przepisów prawa cywilnego, chyba że istniałyby jakieś przeciwwskazania.

0201.   Umowa dotycząca przyjmowania dóbr z obciążeniem powinna zawierać:

a. wykaz dóbr;

b. wykaz zobowiązań obciążających oraz określenie czasu ich trwania;

c. przeznaczenie owych dóbr po wypełnieniu zobowiązań i na wypadek, gdy ich wypełnienie okaże się moralnie niemożliwe;

d. zastrzeżenie o zmniejszeniu zobowiązań według prawdziwej wartości owych dóbr w różnym czasie.

0202.   Przy fundacjach mszalnych, z zachowaniem przepisów prawa powszechnego, przestrzega się tego, co powiedziano o zobowiązaniach obciążających. Fundacji mszalnych trwających ponad trzydzieści lat nie powinno się przyjmować.

Art. 2. Administracja dóbr

0203.   To, co powiedziano o administrowaniu dóbr z zachowaniem odpowiednich proporcji odnosi się do wszystkich współbraci, którzy zarządzają dobrami nie należącymi do Zgromadzenia, chyba że przepisy odnoszące się do ich obowiązków wyraźnie inaczej określają.

0204.   Tam, gdzie administracja ekonomiczna jest określona prawem cywilnym, należy sporządzać rachunki dochodowe i rozchodowe według prawa i zachowywać je przez czas przepisany, co zresztą poleca się czynić, choćby to nawet nie było nakazane prawem cywilnym. Przynajmniej pokwitowania wydatków należy zachować do czasu, dokąd mogą być przydatne.

0205.   Tam, gdzie ubezpieczenia społeczne nie są jeszcze należycie zorganizowane, należy w oparciu o przepisy kościelne i cywilne postarać się o odpowiednie ubezpieczenie i opiekę zdrowotną dla współbraci.

0206.   W każdej administracji ekonomicznej będzie:

a. księga lub dziennik, w którym zapisuje się dochody i rozchody;

b. księga lub kartoteka z „rocznym wykazem rzeczowym" oraz zestawienie dochodów i rozchodów według ich specyfikacji;

c. wykaz papierów wartościowych;

d. pełny zestaw kontraktów ekonomicznych.

0207.   Prawo kontrolowania ksiąg mają kompetentni Przełożeni, ich delegaci i prawowity wizytator oraz jego socjusz. Dobrami należącymi do parafii, powierzonymi członkom Zgromadzenia administruje proboszcz, nie wykluczając bynajmniej praw Przełożonego do czuwania, aby przepisy obowiązujące były dokładnie zachowane. Dlatego Przełożony może kontrolować parafialne księgi dochodów i rozchodów, ale nie po to, by sam zarządzał dobrami parafii, lecz by przyczyniał się do ich dobrej administracji ze strony kompetentnych czynników.

0208.   Odnośnie zarządzania dobrami materialnymi, czy to należących do Zgromadzenia czy też nie, Zarząd (wice)prowincji może, ilekroć uzna to za właściwe, a powinien przynajmniej raz w roku, zgodnie z przepisami Statutu 0191, wymagać sprawozdań o rzeczywistym stanie administracji dóbr wspólnot oraz innych dóbr, za które w jakikolwiek sposób odpowiada Zgromadzenie.

Dział piąty
Precedencja

0209.   Prowincje już istniejące mają precedencję już ustaloną w wykazie podanym w Dyrektorium Kapituł. Prowincje natomiast, które w przyszłości będą erygowane, będą dołączone do tego wykazu według daty erekcji.

Jeżeli więcej prowincji zostanie w tym samym dniu erygowanych, pierwszeństwo będzie mieć ta, która posiada dom wcześniej założony.

Jeżeli prowincja zostanie podzielona na dwie, to ta, która ma dom wcześniej założony, zostaje na swym miejscu, a druga zajmie miejsce ostatnie.

0210.   Z zachowaniem przepisów prawa powszechnego Przełożeni mają pierwszeństwo przed Wikariuszami, Wikariusze przed Radnymi, Radni przed innymi współbraćmi.

Wśród równych sobie, jeżeli nie ma innych wskazań, pierwszeństwo ustala się według profesji, święceń kapłańskich i wieku.

Dział szósty

Art. 1. Życie poza wspólnotą

0211.   Przełożony wyższy za zgodą swej Rady i ze słusznej przyczyny może pozwolić współbratu żyć poza domem Instytutu, jednak nie ponad rok, chyba że z racji zdrowotnych, studiów lub posługi apostolskiej spełnianej w imieniu Instytutu. Taki współbrat pozostaje pod opieką swoich Przełożonych; pozbawiony jest jednak głosu czynnego i biernego, jeżeli jego nieobecność nie wynika z racji studiów, zdrowia lub apostolatu Instytutu.

Art. 2. Wyłączenie ze wspólnoty

0212.   Współbrata, który uchyla się od należytej łączności ze Zgromadzeniem, jak również spod władzy przełożonego, powinni przełożeni pilnie poszukiwać i wspierać, by wytrwał w swoim powołaniu.

Gdy jednak to wszystko okaże się bezskuteczne, jeśli współbrat nie powróci, powinien być wydalony według przepisów prawa.

 

Notatnik


1 LG 45; MR 22. 53.

2 PP 63.

3 CD 11.

4 AG 40.

5 SH 1968, s. 401.

6 LG 13; AG 9. 11. 16. 21. 22. 26.

7 AG 15. 18.

8 AG 32.

9 AG 6; GS 19. 22.

10 UR 7. 8.

11 SC 9.

12 GS 7.

13 LG 31.

14 AA 1; AG 21.

15 GS 30; AG 39.

16 PO 6. 22.

17 LG 8.

18 CD 14.

19 GS 26. 42; AG 11.

20 IM 2.

21 Paweł VI do Kap. 1967.

22 Paweł VI do Kap. 1973.

23 GS 9.

24 PC 15; PO 8.

25 SC 110.

26 OT 3.

27 OT 6.

28 OT 3.

29 OT 3.

30 OT 10. 11.

31 OT 8. 9.

32 OT 9.

33 OT 1, 9.

34 PC 18. 21.

35 OT 4. 5.

36 RC 23.

37 por. CIC can. 127.

38 por. CIC can. 119.

39 por. Can. 833, 8.

40 por. Can. 190.

41 por. Can. 193.

42 por. Can. 127 §1.

43 por. Can. 119, 2ş.

44 por. Can. 87 §2.

45 por. Can. 1295.