Błogosławieni


Błogosławiony Iwan Ziatyk
(1899-1952)


Iwan Ziatyk urodził się 26 grudnia 1899 roku, we wsi Odrekhowa, mniej więcej 20 km na południowy wschód od Sanoka (obecnie terytorium Polski).  Jego rodzice, Stefan i Maria, byli biednymi wieśniakami.  W wieku 14 lat Iwan traci ojca. Troska więc o jego wychowanie przechodzi na matkę i starszego brata, Michała, przejmującego teraz rolę ojca.

Iwan jest spokojnym i pojętnym dzieckiem. Już od szkoły podstawowej widać, że jest utalentowanym uczniem. Odznacza się też głęboką pobożnością. Swoje średnie i wyższe wykształcenie zdobywa w Sanoku, w latach 1911 – 1919.  Zwracają na siebie uwagę jego wspaniałe wyniki w nauce oraz wzorowe zachowanie. W roku 1919, Iwan Ziatyk wstępuje do Katolickiego Ukraińskiego Seminarium w Przemyślu i 30 czerwca 1923 roku, otrzymuje z wyróżnieniem licencjat oraz tego samego roku, po ukończeniu studiów teologicznych, zostaje wyświęcony na kapłana.

Od roku 1925 do 1935 O. Ziatyk pracuje jako dyrektor Katolickiego Ukraińskiego Seminarium w Przemyślu.  Do duchowego kierownictwa seminarzystów dodaje swój wkład w ich formację naukową: naucza w Seminarium katechetyki i teologii dogmatycznej. Oprócz tego pełni funkcję duchowego kierownika i profesora katechetyki w żeńskim Kolegium Ukraińskim.

O. Iwan Ziatyk ma bardzo miłą osobowość, jest posłuszny i głęboko duchowy. Każdy, kto się z nim spotka czuje się urzeczony jego osobą. Od dłuższego czasu O. Ziatyk nosi w sobie pragnienie wstąpienia do klasztoru. Chociaż jego kościelnym przełożonym pomysł ten nie odpowiada, O. Iwan Ziatyk podejmuje ostateczną decyzję 15 lipca 1935 roku i wstępuje do Zgromadzenia Redemptorystów.

Po ukończeniu nowicjatu w roku 1936, w Holosko (Lwów), O. Ziatyk został przeznaczony do klasztoru Matki Bożej Nieustającej pomocy w Stanisławowie (obecnie Ivano-Frankivsk). Jednak nie pozostał tam długo: jesienią 1937 roku o. Ziatyk został przeniesiony do Lwowa, do klasztoru przy ulicy Zyblykevycha (obecnie Ivana Franka), nn. 56-58. Powierzono mu tam obowiązki ekonoma klasztoru, często też zastępował przełożonego, Ojca De Vocht, podczas jego nieobecności. W roku 1934, Redemptoryści otwarli Seminarium w Holosko i Ojciec Ziatyk został tam przeznaczony na profesora Pisma św. i teologii dogmatycznej. Od roku 1941 do 1944 jest przełożonym klasztoru Zaśnięcia Matki Bożej w Tarnopolu, a od roku 1944 do 1946 przełożonym klasztoru Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Zboiska (Lwów), gdzie znajdował się Juwenat Redemptorystów.

Koniec Drugiej Wojny Światowej oznacza bardzo ciężki okres dla historii Ukrainy, dla greko-katolickiego Kościoła i dla Lwowskiej Prowincji Redemptorystów. Wszyscy biskupi greko-katoliccy zostają aresztowani, a na wiosnę 1946 roku sowiecka tajna policja (KGB) gromadzi wszystkich Redemptorystów z Tarnopola, Stanisławowa, Lwowa i Zboiska w Holosko, zamykając ich w jednym, nieogrzewanym skrzydle klasztoru. Między nimi znalazł się również Ojciec Ziatyk. Redemptoryści pozostają tam przez dwa lata pod nieustanną kontrolą tajnej policji. Trzy lub cztery razy w tygodniu są przeprowadzane kontrole. Często współbracia są wzywani na ciężkie przesłuchania, podczas których oczywiście proponuje się im różne dobra za wyrzeczenie się wiary i rezygnację z powołania zakonnego. 17 października 1948 roku wszyscy Redemptoryści z Holosko zostają załadowani w ciężarówki i przewiezieni do klasztoru Estudita de Univ.

Prawie natychmiast Prowincjał Redemptorystów, ojciec Joseph De Vocht, zostaje odesłany do Belgii. Przed swoim wyjazdem, przekazuje obowiązki Prowincjała Lwowskiej Prowincji i zadania Wikariusza Generalnego greko-katolickiego Kościoła na Ukrainie na ręce ojca Iwana Ziatyka, na którym w tej sytuacji skupia się cała uwaga policji. 5 stycznia 1950 roku zostaje wydana decyzja o jego aresztowaniu, którą wykonano 20 stycznia. Po wielu przesłuchaniach, 4 lutego 1950 roku ojca Iwana oskarżono o następujące przestępstwo: „Iwan Ziatyk był od roku 1936 członkiem Zgromadzenia Redemptorystów i jako taki rozszerzał naukę rzymskiego Papieża, poświęcał się szerzeniu katolickiej wiary i chce wszystkich nawracać na katolicyzm”.

Śledztwa wobec Ziatyka ciągną się przez dwa lata i w tym czasie przebywa on w więzieniach we Lwowie i w Złoczowie. Tylko w czasie od 4 lipca 1950 roku do 16 sierpnia roku 1951 jest przesłuchiwany 38 razy; w sumie będzie poddany 72 przesłuchaniom. Do tego jeszcze należy dodać stosowane przy przesłuchaniach straszliwe tortury. Ale to wszystko, pomimo namów ze strony najbliższej rodziny, nie załamie jego wiary ani nie skłoni go do poddania się bezbożnemu systemowi.

Wyrok na niego został ogłoszony w Kijowie, 21 listopada 1951 roku. Zostaje skazany na 10 lat więzienia za „współpracę z narodową antysowiecką organizacją i za propagandę antysowiecką”.  Ma być przewieziony do obozu koncentracyjnego w Ozernyl, w pobliżu miasta Brack, w rejonie Irkucka. Podczas pobytu w więzieniu ojciec Ziatyk poddawany jest straszliwym torturom. Według kilku świadków, w Wielki Piątek 1952 roku, ojciec Iwan Ziatyk został gwałtownie pobity, następnie zanurzono go w zimnej wodzie i nieprzytomnego pozostawiono tam na zmiennej syberyjskiej pogodzie. Pobicie i zimno po trzech dniach doprowadzają go do śmierci, która nastąpiła 17 maja 1952 roku w szpitalu więziennym. Ojciec Ziatyk został pochowany w dystrykcie Taiszet, w rejonie Irkucka. Wielki Architekt przygotowuje w ten sposób wspaniałe miejsce dla niego w wielkiej mozaice męczeństwa.

Po rozważeniu opowiadań i świadectw o cnotliwym życiu Ojca Iwana Ziatyka, a przede wszystkim o jego wytrwałości i duchu wierności Kościołowi Chrystusowemu w czasie prześladowań, z okazji Roku Jubileuszowego rozpoczęto proces o jego beatyfikację.  2 marca 2001 roku zakończono proces na poziomie Eparchii i następnie sprawa została przekazana do Stolicy Apostolskiej. 6 kwietnia 2001 roku Komisja Teologiczna uznaje męczeństwo ojca Ziatyka, a 23 kwietnia jego męczeństwo bada komisja Kardynałów. I wreszcie, 24 kwietnia 2001 roku, Ojciec Święty Jan Paweł II podpisuje dekret beatyfikacyjny ojca Iwana Ziatyka - błogosławionego męczennika za wiarę chrześcijańską.